Rudolf Steiner als pedagoog (3)

De antroposofische school moet het hebben van mythologie en sprookjes. Daarom dat haar aanhangers allergisch zijn voor alles wat met feiten te maken heeft. Wanneer antroposofen gevraagd wordt naar de geldigheid van hun claims of de werkbaarheid van hun ideeën, is hun antwoord simpel: ze komen met een anekdote die als bewijs moet dienen.We zien dit ook bij Pieter Witvliet, die een promotieblog beheert over alles wat met antroposofisch onderwijs te maken heeft. Hij schreef al eens over een ‘cholerisch’ kind om Steiners ‘wijsheid’ kracht bij te zetten, maar nu vond hij nog een ‘cholerisch’ kind dat hij dankzij ‘zijn wonderpedagogie’ zou hebben geholpen.

Rudolf Steiner als pedagoog (3), Pieter HA Witvliet, 22/09/2012 (bron)

Het mag geen verrassing zijn. Pieter Witvliet hielp een ‘cholerisch’ kind dankzij een aanwijzing van Rudolf Steiner. Maar nu blijkt er nog een ‘cholerisch’ kind geholpen, ook dankzij een (andere) aanwijzing van Steiner. Jezus liet de blinden zien en de lammen lopen, maar vergeleken met de aanwijzingen van Steiner blijkt dat klein bier te zijn geweest. Cholerici zijn volgens Steiner geholpen door verzonnen, kunstmatige situaties, steinerpedagogie pur sang eigenlijk. Maar eerst Pieter Witvliet die naar een vorig mirakel refereert.

(NOG) EEN CHOLERISCH KIND
Hier vertelde ik over een cholerische jongen met wiens driftbuien ik steeds beter wist om te gaan, dankzij een aanwijzing van Rudolf Steiner.

De driftbuien bleven, maar Witvliet leerde ermee leven, beter mee omgaan. Dan volgt een citaat van Steiner dat op zich weinig betekenis heeft.

EEN ANDERE AANWIJZING VAN STEINER
Voor de cholericus gaf Steiner ook nog een andere aanwijzing:

‘Bij een cholericus kan men het beste gebruik maken van verzonnen situaties, kunstmatige situaties, die men onder de aandacht van het kind brengt. Men moet bijvoorbeeld bij een doldriest kind de aandacht richten op verzonnen situaties en deze verzonnen situaties zelf cholerisch behandelen. Ik kan de jonge cholericus bijvoorbeeld vertellen van een wilde kerel die ik heb ontmoet. Ik beschrijf het alsof het echt gebeurd is. Dan zou ik in extase raken en vertellen hoe ik met hem omga, hoe ik hem beoordeel, zodat hij de choleriek in iets anders voor zich ziet, in een verzonnen verhaal, zodat hij de daad ziet. Daardoor zal men in hem de kracht concentreren waardoor hij ook andere dingen heel goed kan begrijpen.’[1]

Deze ‘aanwijzing’ van Rudolf Steiner is belangrijk in die zin dat Witvliet aangeeft hoe minutieus antroposofen de richtlijnen van hun Rudolf Steiner kopiëren. Lees de tekst hierboven van Steiner nogmaals; hij komt zo nog van pas. We gaan verder met Witvliet.

In een andere groep, in mijn 2e ‘rondje’* zat ook een echte cholerische jongen, die ik hier ‘Joop’ zal noemen.

Hij had de gewoonte, als hij weer eens een van zijn driftbuien kreeg, met zijn stoeltje te smijten. De gevolgen waren duidelijk te zien: de rugleuning was op de hoekjes bovenaan rechts en links behoorlijk beschadigd.

Ik had er thuis wel over nagedacht, wat ik zou kunnen vertellen, wanneer zich de gelegenheid mocht voordoen, maar was er niet echt tevreden over. En zo gingen er nog een paar ‘aanvallen’ voorbij, zonder dat ik iets deed, behalve dan uiterst kalm blijven.

We kunnen hier zien dat Witvliet machteloos staat wanneer een van zijn leerlingen driftbuien krijgt en dat Witvliet tijdens die aanvallen niks deed. Reguliere pedagogen mogen nu terecht de wenkbrauwen fronsen. En dan gebeurt het. Witvliet komt in actie.

 Maar op een dag toen zijn stoeltje weer voor in de klas was geland-een kwartiertje voor we naar huis gingen-vatte ik moed en begon voor de voet weg te vertellen:

Dat ik een jongen gekend had, in ons dorp, die Hans heette en met wie niemand wilde spelen, omdat hij zo wild was. Ook de mensen gingen hem uit de weg, want het kon maar zo zijn dat hij je een oplawaai gaf, als je niet opzij ging. En op school had hij ook al geen vriendjes, want hij stootte met zijn ellebogen als je naast hem zat (…) en hij gooide met allerlei spullen (…). Hij zat op een heel oud stoeltje, want het zijne was kapot. Eerst was het nog nieuw, met een mooie zitting en rugleuning, maar hij had het al zo vaak op de grond gegooid, dat het er nu heel gehavend uitzag.

En op een dag was het zo kapot, dat hij er niet meer op kon zitten. Vanzelfsprekend moest hij toen staan.

Wat ik in dit verhaaltje van het gedrag van Hans kon uitbeelden, deed ik ook en ik pakte ook mijn eigen stoel, die ik als gebaar op de grond wilde smijten. In mijn ijver echter ontglipte die stoel me, waardoor die ook op de grond terecht kwam. Gelukkig niet beschadigd!

Op dat ogenblik ging de schoolbel en ik beloofde de kinderen later nog meer te vertellen van Hans.

Waaruit bestaat nu de pedagogische ingreep van Pieter Witvliet? Hij volgt strikt de richtlijnen van Steiner op en verzint een verhaal dat door Steiner is voorgekauwd. De steinerpedagogie produceert dan ook niet meer dan datgene wat Steiner letterlijk heeft voorgezegd. En alsof er een kant-en-klare oplossing zou bestaan om kinderen op te voeden, komt Witvliet na zijn kopiëren van Steiner ook nog met het resultaat van ‘zijn ingeving’.

De kinderen gingen achter hun tafeltje staan en zetten daar hun stoeltje op, opdat de schoonmaak van de vloer makkelijker uitgevoerd zou kunnen worden.

Joop zat links vooraan, in de buurt van de deur. Toen ik daarheen liep, nadat we nog een lied hadden gezongen om de dag mee af te sluiten, voelde ik met mijn vinger langzaam aan de beschadigingen van de stoel van Joop. Nooit zal ik vergeten dat hij me ernstig aankeek en zei: ‘Dat heb ik niet gedaan, dat heeft Hans gedaan!’.

Joop kreeg nog vele cholerische buien, maar geloof het of niet: nooit heeft hij zijn stoeltje meer op de grond gegooid!

Nee Pieter, we geloven het niet. Meestal wanneer iets te mooi is om waar te zijn, is het niet waar. Bovendien is de steinerpedagogie een bedrieglijke verpakking om antroposofie de samenleving binnen te loodsen.

[1] GA 295 Steiner: Praktijk van het lesgeven, blz. 29
Uitgeverij Christofoor ISBN 90-6038-187-4

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s