‘Masterclass’ steinerpedagogie voor ouders op het Fok-forum [10]

[Dit is de tiende uit een reeks lezingen die Pieter HA Witvliet onder de schuilnaam Vrijeschoolachtergrond op het Fok-forum gaf]

‘Ik weet: dit zijn bijna ook allemaal oneliners’

Al eerder dan het einde van WO1 was Steiner tot de conclusie gekomen dat de idealen van de Franse revolutie zouden moeten gelden voor: geestesleven: vrijheid- staatsleven – gelijkheid en broederlijk voor het economisch leven. De toegepaste vrijheid in het ec. leven zag hij als de oorzaak van de niet-broederlijkheid – de uitbuiting van werknemers tot gevolg hebbend. (Zo’n 90 jr. na zijn dood nog uiterst actueel!) Ook tot gevolg: kinderen van arbeiders geen toegang tot hoger onderwijs (zoals ik nog Lees meer »

‘Masterclass’ steinerpedagogie voor ouders op het Fok-forum [9]

[Dit is de negende uit een reeks lezingen die Pieter HA Witvliet onder de schuilnaam Vrijeschoolachtergrond op het Fok-forum gaf]

 

Ik moest tijdens mijn opleiding voor onderwijzer allerlei ‘typologieën’ leren over de aard, de natuur van het kind. Jean Piaget deed heel goede waarnemingen.Rudolf Steiner ook. En we leerden ‘pedagogische uitgangspunten’ , waaronder: aansluiten bij de beleving van het kind.Lees meer »

‘Masterclass’ steinerpedagogie voor ouders op het Fok-forum [8]

[Dit is de achtste uit een reeks lezingen die Pieter HA Witvliet onder de schuilnaam Vrijeschoolachtergrond op het Fok-forum gaf]

‘Het aftasten: heb ik ze wel goed waargenomen’

Het lesgeven: lichamelijk soms wel – vooral wanneer je de lagere klassen hebt. Veel bewegen – en ik vond dat zelf ook zo leuk, dat je weleens te veel meedoet en dat voel je wel op den duur. Lees meer »

‘Masterclass’ steinerpedagogie voor ouders op het Fok-forum [7]

[Dit is de zevende uit een reeks lezingen die Pieter HA Witvliet onder de schuilnaam Vrijeschoolachtergrond op het Fok-forum gaf]

‘In het Duits zou dit makkelijk ‘heilen’ kunnen heten; de vertaling ‘genezen’ is te zwaar’

Erziehen’ = opvoeden, dat is de term die Steiner gebruikt. Dat moet in zijn ogen opgevat worden als ‘een kunst’, vandaar vaak ‘Erziehungskunst’ Daar hoort bij dat er naar harmonie in het kind, zeg maar, evenwicht gezocht moet worden. Dus, bij je voorbereiding van de les rekening houden met momenten van Lees meer »

‘Masterclass’ steinerpedagogie voor ouders op het Fok-forum [6]

[Dit is de zesde uit een reeks lezingen die Pieter HA Witvliet onder de schuilnaam Vrijeschoolachtergrond op het Fok-forum gaf]

‘Waarbij ik er alleen maar was voor de hand- en spandiensten’

Ik gaf al eerder een voorbeeld van het aanleren van bepaalde technieken; daarin ben je niet zo vrij: de materialen vragen nu eenmaal hun eigen behandeling. Zoals onterecht wordt verondersteld belemmer je daarmee een kind helemaal niet in zijn uitingen. Ik weet ook dat je door zelf te experimenteren vaak meer leert en waar het kan doe je dat ook. Maar dat kan niet overal.

Lees meer »

‘Masterclass’ steinerpedagogie voor ouders op het Fok-forum [5]

[Dit is de vijfde uit een reeks lezingen die Pieter HA Witvliet onder de schuilnaam Vrijeschoolachtergrond op het Fok-forum gaf]

 

En ‘de leer van Steiner’: ik blijf nu even bij de dierkunde. Wij hebben ‘hoofd, romp en ledematen’ Dat is niet ‘een leer’ dat is een feit. En in de dierenwereld zie je de eenzijdigheid terug. Stofwisseling: de koe heeft 4 magen en 25 m darm!
De aanbieding van die stof is ook in pedagogisch opzicht niet dogmatisch: de leerkracht die slechts vertelt ‘hoe het zit’. De aanpak is veel meer ‘heuristisch’. Lees meer »

‘Masterclass’ steinerpedagogie voor ouders op het Fok-forum [4]

[Dit is de vierde uit een reeks lezingen die Pieter HA Witvliet onder de schuilnaam Vrijeschoolachtergrond op het Fok-forum gaf]

‘Waarnemend met de kinderen als gedachte, als blikrichting ontwikkeld’

Waar St.[einer] al meteen op wees, is dat alles in de schepping sterk met elkaar samenhangt. Daarom zou een kind die samenhang ook moeten kunnen beleven, zodat het niet vreemd of onverschillig tegenover zijn leefwereld staat. Er eerbied voor heeft, zich ermee verbonden voelt. Vanuit die laatste gedachte wees hij op de samenhang tussen ‘hoofd-romp-ledematen’ en bepaalde diersoorten. Hoofd: brein en zintuigen: intelligentie en wakkerheid: scherp zien, horen, enz. In bepaalde diersoorten zie je dat in een soort extreem terug. Inktvis en adelaar – ik beschrijf het hier niet uitgebreider – wie meer lezen 
Zo leven roofdieren sterk vanuit de impuls hart/longen = borst; de herkauwers van het ledematenstoffwisselingsysteem.Lees meer »

‘Masterclass’ steinerpedagogie voor ouders op het Fok-forum [3]

[Dit is de derde uit een reeks lezingen die Pieter HA Witvliet onder de schuilnaam Vrijeschoolachtergrond op het Fok-forum gaf]

‘Laat die beelden lekker meegroeien gedurende de jaren’

Het is enig om met je kinderen over van alles en nog wat te bomen. Het is een gekke vergelijking, maar je praat er niet over wat het eten dat zojuist is opgegeten, nu in het lichaam allemaal aan het doen is – dat is in wezen ook niet zo belangrijk. Wel dat het ons kracht geeft, een vermogen om wat te doen.
En zo kun je tot de conclusie komen dat wanneer je aan een kind beelden geeft, zoals ze in de (getuigschrift)spreuk voorkomen, maar ook in de vertelstof, het beter is er geen uitleg aan te geven. Want het is altijd jouw uitleg en daarmee maak je een kind in wezen al onvrij. Laat die beelden lekker meegroeien gedurende de jaren, zodat ze voor ieder kind de kans krijgen iets specifieks voor hem/haar te betekenen

Pieter HA Witvliet, maandag 9 december 2013

‘Masterclass’ steinerpedagogie voor ouders op het Fok-forum [2]

[Dit is de tweede uit een reeks lezingen die Pieter HA Witvliet onder de schuilnaam Vrijeschoolachtergrond op het Fok-forum gaf]

 

Ik heb mijn leven lang met opvoedkundige ideeën van Steiner gewerkt – inzichten, zeg maar, die mij handvatten gaven om pedagogisch-didactisch bezig te zijn. Wanneer één van die ideeën is dat een kind naar zijn natuur een wezen is dat behoefte heeft aan beweging en je komt aan de behoefte tegemoet door bv. bij het aanleren van het rekenen veel beweging mogelijk te maken – het gevaar dat het te lang een groepsgebeuren kan blijven, ten koste van de individuele leerprestatie heb je genoemd – dan is dat een idee dat zeker niet achterhaald is, sterker dat gaat nog ‘eeuwen’ mee. En daarvan zitten er veel meer in het vrijeschoolonderwijs.

Pieter HA Witvliet, zondag 8 december 2013